Wie op zoek is naar een podcast voor onderweg of een lijst met films voor ’s avonds, komt soms aanbevelingen tegen die al drie of vier jaar oud zijn. Quoi de Meuf, de feministische podcast van Nouvelles Écoutes, gepresenteerd door journaliste Clémentine Gallot, is een van die projecten die het gesprek over popcultuur en feminisme hebben beïnvloed.
Quoi de Meuf ging in oktober 2017 van start en leidde ook tot een gezamenlijk boek, dat in november 2021 bij Marabout verscheen. Zijn deze publicaties nog steeds bruikbare bronnen voor het dagelijks leven van vrouwen, of zijn het vooral culturele archieven?
Podcast Quoi de Meuf: wat je er concreet in vindt
De podcast heeft twee verschillende formats. In het zogenoemde ‘oorspronkelijke’ format komen maatschappelijke thema’s rond feminisme aan bod, zoals de menopauze, ecofeminisme, femicide en veranderende beeldvorming. Het andere format, ‘Quoi de Meuf de poche’, neemt culturele releases (series, films en boeken) onder de loep vanuit een intersectioneel perspectief.
Afleveringen duren doorgaans tussen de dertig minuten en een uur. Het is een lang format, waarin ruimte is om een argument uit te werken, maar waarvoor je ook echt tijd moet vrijmaken om te luisteren. Het is heel wat anders dan een podcast van vijf minuten die je beluistert tijdens de afwas.
Wie eerst een indruk wil krijgen van de wereld van de podcast, vindt bij By Julie over Quoi de Meuf een analyse van de inspiratie die het project vrouwen biedt.
De podcast introduceerde ook een zomerformat, ‘Quoi de Meuf Summer Camp’, met kortere afleveringen rond specifieke thema’s. Die variatie biedt verschillende manieren om in te stappen, maar maakt het aanbod ook lastiger te doorzoeken voor nieuwe luisteraars.
Boek Quoi de Meuf: 100 feministische werken en hun houdbaarheid
Het boek 100 oeuvres culte à connaître quand on est féministe is geschreven door vijf auteurs: Clémentine Gallot, Emeline Amétis, Kaoutar Harchi, Anne-Laure Pineau en Pauline Verduzier, met illustraties van Youliedessine. Het verscheen op 24 november 2021 bij Marabout en bundelt aanbevelingen voor kunst, films, boeken en series, bekeken door een feministische bril.
Elk werk krijgt een korte, geïllustreerde introductie die zich zowel leent voor een doorlopende lezing als om er af en toe bij te pakken. Het boek bouwt voort op de podcast, in plaats van die samen te vatten in een catalogus.
Spreken deze referenties vrouwen in 2026 nog aan?
Het probleem met een vastgelegde bundel is dat de popcultuur snel verandert. Series die in het boek worden genoemd, zijn inmiddels stopgezet, debatten zijn verschoven en er zijn nieuwe feministische stemmen opgekomen. Het boek is nog steeds een goed startpunt om klassiekers te ontdekken, maar kan een actieve blik op de actualiteit niet vervangen.
In het boek vind je werken als de film ‘Us’ van Jordan Peele en literaire referenties die nog altijd relevant zijn. Sommige redactionele keuzes weerspiegelen echter gesprekken die sterk geworteld zijn in de periode 2017-2021. Vrouwen die zich vandaag in feminisme verdiepen, vinden er niet per se de actuele debatten terug over kunstmatige intelligentie en genderbias, of over nieuwe vormen van online activisme.
Intersectioneel perspectief en feministische popcultuur: een voorbeeld dat navolging kreeg
Wat Quoi de Meuf onderscheidt van veel andere feministische podcasts is de intersectionele analyse van populaire cultuur. Het gaat niet alleen over wit en burgerlijk feminisme: kwesties rond ras, klasse en gender komen in elke aflevering samen.
Deze aanpak heeft andere makers geïnspireerd. Verschillende Franstalige podcasts die na 2020 zijn gestart, combineren popcultuur met een activistische invalshoek. Quoi de Meuf baande in Franstalige podcasts de weg voor die combinatie.
- Feministische analyses van populaire series en films, niet alleen van activistische of onafhankelijke producties
- Een systematische combinatie van genderkwesties met vraagstukken rond ras en sociale klasse
- Meerdere stemmen dankzij het collectief van auteurs en columnisten, waardoor de podcast niet de eenzijdige toon van een solopodcast krijgt
- Een lang format dat ruimte biedt om verder te gaan dan simplificaties en oppervlakkige controverses
Die rijkdom heeft ook een keerzijde: voor luisteraars die gewoon snel aanbevelingen zoeken, kan de toon academisch overkomen. Quoi de Meuf richt zich op mensen die willen begrijpen waarom een werk ertoe doet, niet alleen op wie wil weten of het de moeite waard is.
Quoi de Meuf als archief of hulpmiddel: wat vrouwen er nog uit kunnen halen
Een podcast met meer dan honderd afleveringen vormt een omvangrijke documentatiebron. Voor een studente genderstudies, een cultuurjournaliste of een vrouw die geïnteresseerd is in feminisme en jaren aan gesprekken wil inhalen, heeft deze catalogus veel waarde.
De beperking zit in de actualiteit. Afleveringen over culturele releases uit 2018 of 2019 zijn analytisch nog steeds waardevol, maar praktische aanbevelingen (waar je een bepaalde film kunt bekijken of een bepaald boek kunt vinden) kunnen achterhaald zijn. Streamingdiensten verwijderen content en edities raken uitverkocht.
Zo haal je het meeste uit deze feministische content
Je kunt Quoi de Meuf op twee manieren gebruiken die elkaar aanvullen:
- Als herbruikbare feministische analysemethode: de analysemethoden uit de podcast zijn toepasbaar op elke recente culturele release, ook als het besproken werk in de aflevering al wat ouder is
- Als startpunt voor je eigen lees- en kijklijst, door de aanbevelingen uit het boek te combineren met het actuele aanbod van streamingdiensten
- Als educatief materiaal voor een feministische leesclub of gespreksgroep, met behulp van de geïllustreerde fiches uit de bundel
Het boek van Youliedessine en de vijf auteurs leent zich bijzonder goed voor dat laatste. De illustraties maken elk werk memorabel en maken het makkelijker om de aanbevelingen te delen.
Quoi de Meuf is niet bedoeld als vervanging van een actuele blik op feministische cultuur. De waarde zit in de methode die de podcast aanreikt: de popcultuur bekijken door een intersectionele bril en die gewoonte vervolgens toepassen op de content van vandaag. Het is minder een aanbevelingsgids dan een hulpmiddel om kritisch te leren kijken. Waarschijnlijk is dat ook de reden dat de podcast langer meegaat dan de werken waarnaar hij verwijst.
